Waar is deze website voor?

Op deze website kunt u een overzicht vinden van alles wat te maken heeft met noodsituaties. Het doel van deze website is dat u als burger goed geïnformeerd bent over de oorzaken en gevolgen van noodsituaties en dat, in het geval van nood, u weet wat u moet doen. U kunt in het overzicht de volgende zaken verwachten te zien:

• Wat noodsituaties (zoals langdurige stroomuitval of wateroverlast) zijn en welke gevolgen deze veroorzaken;
• Hoe u zich kunt voorbereiden in geval van nood, zoals de stappen volgen van de DENK Vooruit campagne;
• Welke organisaties betrokken zijn bij de crisisbeheersing, zoals de NIPV, en wat ze doen;
• Naar welke locaties u kunt in geval aan nood, en warom u daar heen zou moeten.  

Het kan handig zijn om dit overzicht uitgeprint tot uw beschikking te hebben in het geval dat de website niet functioneert. Dit zou kunnen gebeuren in het geval van een stroomuitval. Als u dit bestand in PDF-formaat had gewild, dan kunt u op de volgende knop drukken om dit overzicht te downloaden: 

Wanneer is er sprake van een noodsituatie?

Er is sprake van een noodsituatie wanneer het dagelijks leven ernstig wordt verstoord of u niet meer veilig of zelfstandig thuis kunt blijven. Denkt u hierbij aan een (langdurige) stroomuitval, waardoor communicatie, verwarming of medische hulpmiddelen niet meer functioneren, of aan wateroverlast, zoals overstromingen of ernstig weer. Het is van belang dat u bij een noodsituatie goed voorbereidt bent en weet wat u kunt verwachten. Hieronder kunt u overzichten vinden van alle informatie die van belang is om te weten bij de noodsituaties 'langdurige stroomuitval' en 'wateroverlast'.

Waar kunt u terecht in geval van nood?

Er zijn twee verschillende soorten noodlocaties waar u terecht zou kunnen in geval van nood. Dit zijn de noodsteunpunten en de noodopvanglocaties.

Noodsteunpunten worden geregeld door de veiligheidsregio's. Ze bieden tijdelijke hulp, deze locaties zijn dus niet bedoelt voor een langdurig verblijf. Bij een noodsteunpunt wordt u voorzien van informatie, communicatie en ondersteuning. U kunt hier terecht als er bijvoorbeeld een storing is in de communicatienetwerken en u geen contact kunt krijgen met hulpdiensten of uw dierbaren. (VNOG Start Pilot met Gemeentelijke Noodsteunpunten in Vier Gemeenten, z.d.)

Noodopvanglocaties worden geregeld door gemeenten. Ze zijn bedoeld voor een langer verblijf. Bij noodopvanglocaties kunt u tijdelijk onderdak krijgen. De noodopvanglocaties zijn dan ook voorzien van slaapplekken en andere basisvoorzieningen. Noodopvanglocaties zijn bedoeld voor situaties waarin u niet in uw eigen huis kunt blijven en er geen andere veilige plek voor u beschikbaar is. Een voorbeeld hiervan is als uw woning in een risicogebied ligt of u niet (meer) over voldoende basisvoorzieningen beschikt, zoals schoon water. (Noodopvang en Tijdelijke Gemeentelijke Opvang, z.d.)

Verschillende noodsituaties leiden wel vaak tot dezelfde gevolgen, zoals dat er uitval van het drinkwater, uitval van het alarmnummer (112) en/of paniek in de menigte kan plaatsvinden. In dit soort gevallen is het ook van belang dat u weet wat u kunt doen. Klik hieronder op de kopjes 'uitval van drinkwater' en 'paniek in de menigte' om er meer over te weten te komen. Bij het kopje 'uitval van het alarmnummer' staat de informatie al weergeven.

• Uitval van drinkwater
• Paniek in de menigte
• Uitval van het alarmnummer:

In principe is het alarmnummer ten alle tijden bereikbaar. Het is echter wel mogelijk dat het alarmnummer niet of slecht bereikbaar kan zijn bij een storing. Als dit zo is dan moet u eerst proberen om 112 te bereiken via een vaste telefoon, in plaats van een mobiele telefoon. Als het niet mogelijk is om 112 te bereiken, maar het lukt wel om andere nummers te bellen, dan zal de overheid voor een vervangend nummer zorgen (0343-750112). (Uitval 112 | VRZW, z.d.)

Via de 112 app kunt u de meldkamer ook bereiken. Als u in nood bent en het niet mogelijk is om een nummer te bellen of de app te bereiken, dan kunt u een melding doen bij het dichtstbijzijnde politiebureau, brandweerpost of ziekenhuis. (Uitval 112 | VRZW, z.d.) 

Welke organisaties zijn betrokken bij een noodsituatie?

De verantwoordelijkheid voor een goede aanpak in geval van (een dreiging van) een brand, ramp of crisis ligt binnen de gemeente bij de burgermeester. Als de (dreiging van) een brand, ramp of crisis plaatsvindt in meerdere gemeentes tegelijkertijd, dan ligt deze verantwoordelijkheid bij de voorzitter van de betreffende veiligheidsregio. Een veiligheidsregio is een gebied waarin verschillende organisaties, zoals de hulpdiensten, samen zorgen voor de veiligheid van dat gebied. (Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2025)

Naast de hulpdiensten en de gemeentes zelf zijn er ook andere instituten en organisaties betrokken bij het herstellen van de orde bij nood. Hieronder kunt u meer lezen over deze instituten, zoals het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). 

De veiligheidsregio's 

Nederland heeft 25 veiligheidsregio's. In het figuur hiernaast zijn de veiligheidsregio's weergegeven. Deze veiligheidsregio's zorgen allemaal voor de veiligheid van dat gebied. Elke veiligheidsregio bevat één of meerdere brandweerposten. De veiligheidsregio's maken ook afspraken in het geval van rampen en crises. Hierbij is het van belang dat er een goede samenwerking is tussen hulpverleningsdiensten, overheden, bedrijven en burgers. (Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2025)

Dutch Amateur Radio Emergency Service (DARES)

DARES staat voor Dutch Amateur Radio Emergency Service en is een stichting die een betrouwbare noodcommunicatie biedt in het geval dat de conventionele systemen falen en de reguliere communicatievoorzieningen van hulpdiensten dus uitvallen. In het geval van een noodsituatie, zoals overstromingen, aardbevingen of langdurige stroomuitval, kunnen de communicatienetwerken van de veiligheidsregio's al snel tegen beperkingen aanlopen. In zulke noodsituaties zorgt DARES ervoor, samen met veiligheidsregio's en andere hulpdiensten, dat communicatie nog steeds mogelijk is. Ook biedt DARES "welfare"-communicatie, hiermee kunnen burgers die getroffen zijn door de situatie nog steeds contact houden met hun naasten. ("DARES Handboek Versie 2.5", 2025)

Nederlands Insituut Publieke Veiligheid (NIPV)

Het NIPV verspreidt informatie naar de burgers over onder andere crisisbeheersing en brandweerzorg. Ook wil het NIPV bijdragen aan de maatschappelijke, institutionele en bestuurlijke weerbaarheid en veerkracht van Nederland met behulp van onderzoek, onderwijs, ondersteuning en informatie. Oftewel hoe mensen, organisaties en bestuur omgaan met een crisis en/of noodsituatie en hoe ze dit dan weer herstellen. (Nederlands Instituut Publieke Veiligheid, 2025)

Alle gebeurtenissen die op het moment een bedreiging vormen, zoals de verandering van het klimaat en de energietransitie, kan de overheid niet in zijn eentje aangaan. Hierbij is ook de kracht van de samenleving (en dus ook de burgers) nodig. Publieke paraatheid, de gereedheid van het publiek om bij een crisis goed te handelen en hoe goed burgers en de samenleving voorbereid zijn op een crisis en/of noodsituatie, zijn aspecten die zorgen voor een weerbare en veerkrachtige samenleving. (Nederlands Instituut Publieke Veiligheid, 2024)

Op het moment ligt de verantwoordelijkheid van de crisiscommunicatie bij de gemeente en van de risicocommunicatie bij de veiligheidsregio's. Als er sprake is van een crisis dan nemen de gemeenten en de veiligheidsregio's meestal het voortouw, echter worden de processen zoals de bevolkingszorg, nafase en herstel over het algemeen door de burgers zelf georganiseerd. Om dit soort platforms in stand te houden is er een voortdurende aandacht, een sterke visie, goed leiderschap en zijn er voldoende middelen nodig. (Nederlands Instituut Publieke Veiligheid, 2024) 

DENK Vooruit

Denk vooruit is een overheidscampagne die zich richt op het voorbereiden van burgers op noodsituaties. De voorbereiding gaat aan de hand van drie stappen.